Trước hết, Kế hoạch xác định rõ cách tiếp cận: doanh nghiệp là trung tâm của chuyển đổi số, còn Nhà nước đóng vai trò kiến tạo và hỗ trợ . Điều này có nghĩa rằng mọi chính sách, công cụ và nguồn lực đều hướng đến việc giúp doanh nghiệp “tự chuyển đổi”, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào hỗ trợ từ bên ngoài. Với các doanh nghiệp tại Lạng Sơn, đặc biệt trong lĩnh vực thương mại biên giới và logistics, đây là một thay đổi quan trọng về tư duy: chuyển đổi số không phải là nhiệm vụ được “triển khai từ trên xuống”, mà là nhu cầu tự thân để nâng cao năng lực cạnh tranh.

                                                               (Ứng dụng công nghệ số giúp doanh nghiệp tối ưu vận hành)

Một trong những nhóm chính sách có tác động trực tiếp là việc xây dựng công cụ đánh giá mức độ chuyển đổi số theo ngành, lĩnh vực. Nếu nhìn dưới góc độ thực tế, đây chính là bước khởi đầu bắt buộc mà nhiều doanh nghiệp hiện nay đang bỏ qua. Không ít đơn vị đầu tư vào phần mềm, nền tảng số theo xu hướng, nhưng lại không xác định rõ nhu cầu thực tế của mình, dẫn đến lãng phí nguồn lực. Khi công cụ đánh giá được triển khai, doanh nghiệp có thể tự xác định mình đang ở mức cơ bản, trung bình hay nâng cao trong chuyển đổi số, từ đó lựa chọn giải pháp phù hợp.

Song song với đó, việc xây dựng lộ trình chuyển đổi số theo từng ngành kinh tế là nội dung có ý nghĩa đặc biệt đối với địa phương như Lạng Sơn. Thực tế cho thấy, doanh nghiệp thương mại cửa khẩu sẽ có nhu cầu khác hoàn toàn với hợp tác xã nông nghiệp hay hộ kinh doanh. Việc có lộ trình riêng theo ngành giúp tránh tình trạng áp dụng máy móc, đồng thời giúp doanh nghiệp đi đúng hướng ngay từ đầu.

Một nội dung quan trọng khác là phát triển hạ tầng số, đặc biệt là mạng 5G, dữ liệu số và các trung tâm đổi mới sáng tạo. Đây là yếu tố nền tảng mà doanh nghiệp không thể tự đầu tư hoàn toàn. Đối với Lạng Sơn, việc hạ tầng số được đầu tư đồng bộ sẽ tạo điều kiện để các hoạt động xuất nhập khẩu, quản lý logistics, truy xuất nguồn gốc hàng hóa và giao dịch điện tử được thực hiện nhanh chóng, minh bạch hơn. Thực tế trong những năm gần đây cho thấy, những doanh nghiệp sớm ứng dụng công nghệ trong quản lý đơn hàng, kho vận đã có lợi thế rõ rệt trong hoạt động thương mại biên giới.

Kế hoạch cũng đề cập đến việc công bố và cập nhật danh mục các sản phẩm, giải pháp công nghệ số, nền tảng số và trí tuệ nhân tạo . Đây là điểm mới có tính “gỡ khó” cho doanh nghiệp, bởi một trong những vướng mắc lớn hiện nay là không biết lựa chọn giải pháp nào phù hợp. Khi có danh mục được cơ quan nhà nước định hướng, doanh nghiệp có thể tiếp cận các giải pháp đã được sàng lọc, giảm thiểu rủi ro trong quá trình đầu tư.

(Chuyển đổi số góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, thông quan và kết nối giao thương tại khu vực cửa khẩu)

 Một trụ cột quan trọng khác là đào tạo và phát triển nguồn nhân lực số . Trong thực tế làm việc với doanh nghiệp tại địa phương, có thể thấy nhiều đơn vị đã đầu tư phần mềm nhưng không khai thác hiệu quả do thiếu nhân lực có kỹ năng. Điều này cho thấy chuyển đổi số không chỉ là câu chuyện của công nghệ, mà trước hết là câu chuyện của con người. Khi lãnh đạo doanh nghiệp có nhận thức đúng và người lao động được trang bị kỹ năng phù hợp, quá trình chuyển đổi sẽ diễn ra thuận lợi hơn nhiều.

Từ các nhóm chính sách nêu trên, có thể rút ra một số định hướng hành động cụ thể đối với doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh trên địa bàn tỉnh. Trước hết, cần thay đổi nhận thức: chuyển đổi số không phải là đầu tư lớn ngay từ đầu, mà là quá trình từng bước, bắt đầu từ những khâu đơn giản như quản lý bán hàng, kế toán, quảng bá sản phẩm trên nền tảng số. Tiếp theo, cần chủ động tìm hiểu và sử dụng các công cụ đánh giá mức độ chuyển đổi số để xác định đúng vị trí của mình. Đồng thời, nên ưu tiên lựa chọn các giải pháp công nghệ phù hợp với quy mô, tránh chạy theo xu hướng.

(Doanh nghiệp từng bước ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và quản trị dữ liệu nhằm nâng cao hiệu quả vận hành và năng lực cạnh tranh)

Về lâu dài, khi đã có nền tảng ban đầu, doanh nghiệp có thể từng bước mở rộng sang các ứng dụng nâng cao hơn như quản trị dữ liệu, tự động hóa quy trình, hoặc ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong kinh doanh. Đối với lĩnh vực thương mại, du lịch, việc xây dựng sản phẩm du lịch số, quảng bá điểm đến trên nền tảng trực tuyến và nâng cao trải nghiệm khách hàng sẽ là hướng đi cần được quan tâm.

Từ thực tiễn công tác xúc tiến tại địa phương, có thể thấy rằng những doanh nghiệp chủ động tiếp cận chuyển đổi số sớm đều có sự thích ứng tốt hơn với biến động thị trường. Ngược lại, những đơn vị chậm thay đổi thường gặp khó khăn trong việc mở rộng thị trường và nâng cao năng lực cạnh tranh. Điều này cho thấy chuyển đổi số không còn là lựa chọn, mà là điều kiện để tồn tại và phát triển.

Trong thời gian tới, Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch tỉnh Lạng Sơn sẽ tiếp tục đóng vai trò cầu nối, tăng cường truyền thông, phổ biến chính sách, đồng thời tổ chức các hoạt động tư vấn, kết nối nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh tiếp cận và triển khai chuyển đổi số hiệu quả. Khi chính sách đã rõ ràng, công cụ đã sẵn có, yếu tố quyết định chính là sự chủ động của mỗi đơn vị trong việc nắm bắt và hành động.

( Tải QĐ và Kế hoạch số 433/QĐ-TTg 16/03/2026 )

Tải về

Tải về