Trong bối cảnh Việt Nam tiếp tục đẩy mạnh hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, chủ động hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế khu vực và toàn cầu, yêu cầu cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư, kinh doanh đặt ra ngày càng cấp thiết. Thực tiễn thi hành Luật Đầu tư các giai đoạn trước cho thấy, bên cạnh những kết quả tích cực, vẫn tồn tại những hạn chế liên quan đến thủ tục hành chính, cơ chế ưu đãi – hỗ trợ đầu tư, tiếp cận thị trường của nhà đầu tư nước ngoài và khả năng thích ứng với các xu hướng mới như chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn.
Luật Đầu tư 2025 quy định về hoạt động đầu tư kinh doanh tại Việt Nam và hoạt động đầu tư kinh doanh từ Việt Nam ra nước ngoài, bao gồm các nội dung cốt lõi như: hình thức đầu tư, ngành nghề đầu tư, bảo đảm đầu tư, ưu đãi và hỗ trợ đầu tư, thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư, cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, cũng như cơ chế quản lý nhà nước đối với hoạt động đầu tư.
Đối tượng áp dụng của Luật bao gồm nhà đầu tư trong nước, nhà đầu tư nước ngoài, các tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài và các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động đầu tư kinh doanh. Việc xác định rõ phạm vi và đối tượng áp dụng góp phần bảo đảm tính thống nhất trong thực thi pháp luật, hạn chế chồng chéo, mâu thuẫn giữa Luật Đầu tư và các luật chuyên ngành.
Luật Đầu tư 2025 tiếp tục khẳng định những nguyên tắc nền tảng của môi trường đầu tư hiện đại, trong đó nổi bật là:
- Quyền tự do đầu tư kinh doanh trong các ngành, nghề mà pháp luật không cấm; đối với ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, nhà đầu tư chỉ phải đáp ứng các điều kiện cần thiết vì lợi ích công cộng, quốc phòng, an ninh, trật tự xã hội và sức khỏe cộng đồng.
- Bảo đảm quyền sở hữu tài sản, vốn đầu tư, thu nhập hợp pháp của nhà đầu tư; không quốc hữu hóa, không tịch thu tài sản trái pháp luật.
- Bình đẳng giữa các nhà đầu tư, không phân biệt đối xử giữa nhà đầu tư trong nước và nhà đầu tư nước ngoài, phù hợp với các cam kết quốc tế mà Việt Nam là thành viên.
- Tôn trọng và bảo đảm tính ổn định, dự báo được của chính sách đầu tư, tạo niềm tin cho nhà đầu tư trong trung và dài hạn.
Các nguyên tắc này là cơ sở quan trọng để hình thành môi trường đầu tư minh bạch, an toàn và hấp dẫn.
So với các quy định trước đây, Luật Đầu tư 2025 có nhiều điểm đổi mới đáng chú ý, thể hiện tư duy cải cách mạnh mẽ và định hướng phát triển bền vững.
Thứ nhất, hoàn thiện chính sách ưu đãi và hỗ trợ đầu tư theo hướng có trọng tâm, trọng điểm. Luật làm rõ các nhóm ngành, nghề ưu đãi đầu tư gắn với khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo, kinh tế số, kinh tế xanh, năng lượng tái tạo, nông nghiệp công nghệ cao và phát triển hạ tầng. Đồng thời, bổ sung cơ chế ưu đãi và hỗ trợ đầu tư đặc biệt đối với các dự án có tác động lan tỏa lớn, dự án công nghệ chiến lược, trung tâm đổi mới sáng tạo, trung tâm dữ liệu, góp phần thu hút các tập đoàn đa quốc gia và nhà đầu tư chiến lược.
Thứ hai, tăng cường cơ chế bảo đảm đầu tư, nhất là trong trường hợp thay đổi chính sách pháp luật. Luật tiếp tục khẳng định nguyên tắc bảo đảm quyền lợi hợp pháp của nhà đầu tư, cho phép áp dụng các biện pháp hỗ trợ, bù đắp phù hợp khi chính sách thay đổi vì lợi ích chung, qua đó củng cố niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp.
Thứ ba, mở rộng và làm rõ điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài theo phương thức danh mục hạn chế tiếp cận thị trường. Cách tiếp cận này giúp nâng cao tính minh bạch, dễ dự đoán, đồng thời phù hợp với thông lệ quốc tế và các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới.
Thứ tư, Luật Đầu tư 2025 tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, khuyến khích đầu tư vào các mô hình kinh tế mới, kinh tế tuần hoàn, giảm phát thải, thích ứng biến đổi khí hậu, qua đó gắn mục tiêu thu hút đầu tư với phát triển bền vững.
Luật Đầu tư 2025 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc nâng cao chất lượng môi trường đầu tư tại Việt Nam, không chỉ ở cấp quốc gia mà còn tại các địa phương. Luật góp phần cải thiện mạnh mẽ tính minh bạch, đơn giản hóa thủ tục, giảm chi phí tuân thủ cho nhà đầu tư, đồng thời định hướng rõ ràng việc thu hút các dự án có giá trị gia tăng cao, thân thiện môi trường và phù hợp với quy hoạch, chiến lược phát triển.
Đối với các địa phương như tỉnh Lạng Sơn, Luật Đầu tư 2025 là cơ sở pháp lý quan trọng để tiếp tục triển khai thu hút đầu tư vào các dự án thuộc danh mục dự án thu hút đầu tư trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn giai đoạn 2025 – 2030 được UBND tỉnh Lạng Sơn phê duyệt tại Quyết định số 1575/QĐ-UBND ngày 10/7/2025, đồng thời hoàn thiện cơ chế hỗ trợ nhà đầu tư, phát huy lợi thế về vị trí địa kinh tế, kinh tế cửa khẩu, logistics, nông nghiệp và du lịch, qua đó nâng cao hiệu quả xúc tiến và quản lý đầu tư của tỉnh.
Quét mã QR-Code để xem toàn văn Luật Đầu tư ngày 11/12/2025
Quang Thưởng