Nghị định xác định rõ phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng và các khái niệm cơ bản liên quan đến giám sát, đánh giá đầu tư. Đây là cơ sở quan trọng giúp các cơ quan, đơn vị, địa phương thống nhất cách hiểu và cách triển khai trong thực tiễn, hạn chế tình trạng lúng túng hoặc áp dụng không đồng bộ khi thực hiện các dự án có quy mô, tính chất đặc biệt quan trọng.

Không gian đô thị trung tâm tỉnh Lạng Sơn  – không gian phát triển gắn với yêu cầu quản lý đầu tư ngày càng chặt chẽ, minh bạch.

Một điểm nhấn của Nghị định là quy định cụ thể về tổ chức và hoạt động của Hội đồng thẩm định nhà nước. Hội đồng được thành lập theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ, có trách nhiệm thẩm định chủ trương đầu tư và điều chỉnh chủ trương đầu tư đối với các dự án quan trọng quốc gia. Trách nhiệm, quyền hạn của Chủ tịch Hội đồng, Phó Chủ tịch Hội đồng và các thành viên được phân định rõ, gắn trách nhiệm cá nhân với từng nội dung thẩm định, góp phần nâng cao tính khách quan, khoa học trong quá trình xem xét dự án.

Song song với đó, Nghị định cũng quy định chi tiết về việc thuê tư vấn thẩm tra và quản lý chi phí thẩm định. Việc lựa chọn tư vấn thẩm tra phải tuân thủ quy định của pháp luật về đấu thầu, bảo đảm công khai, minh bạch và lựa chọn được đơn vị có đủ năng lực, kinh nghiệm. Các khoản chi phí liên quan được quy định rõ nội dung chi và nguyên tắc sử dụng, qua đó góp phần sử dụng hiệu quả ngân sách nhà nước, tránh lãng phí trong quá trình chuẩn bị và thẩm định dự án.

Hoạt động họp bàn, thẩm định dự án đầu tư tại địa phương đòi hỏi quy trình rõ ràng và trách nhiệm cụ thể.

Đối với hồ sơ, thủ tục thẩm định, Nghị định quy định đầy đủ các thành phần hồ sơ, trình tự tiếp nhận, thời hạn xử lý và trách nhiệm của cơ quan được giao nhiệm vụ chuẩn bị đầu tư. Nội dung thẩm định không chỉ dừng ở tính pháp lý mà còn xem xét toàn diện sự phù hợp với chiến lược phát triển kinh tế – xã hội, quy hoạch, hiệu quả kinh tế – xã hội, tác động môi trường, quốc phòng, an ninh và tính bền vững của dự án. Cách tiếp cận này giúp bảo đảm các dự án quan trọng quốc gia khi được quyết định đầu tư thực sự mang lại giá trị lâu dài cho đất nước và từng địa phương.

Trong thực tiễn công tác xúc tiến đầu tư tại Lạng Sơn, việc có một khung pháp lý rõ ràng, thống nhất về thẩm định và giám sát đầu tư giúp địa phương chủ động hơn trong khâu chuẩn bị dự án, nâng cao chất lượng đề xuất đầu tư, đồng thời tạo niềm tin cho các nhà đầu tư về một môi trường đầu tư minh bạch, có trách nhiệm. Công tác giám sát, đánh giá đầu tư được thực hiện xuyên suốt cũng là cơ sở để kịp thời phát hiện, điều chỉnh những tồn tại, bảo đảm dự án triển khai đúng mục tiêu, tiến độ và hiệu quả.

Các khu công nghiệp tại Lạng Sơn – minh chứng cho yêu cầu thẩm định, giám sát chặt chẽ trong đầu tư phát triển.

Có thể thấy, Nghị định số 19/2026/NĐ-CP không chỉ góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về đầu tư mà còn tạo nền tảng pháp lý quan trọng để các địa phương triển khai các dự án lớn một cách bài bản, minh bạch và bền vững. Việc quán triệt, triển khai nghiêm túc Nghị định sẽ góp phần sử dụng hiệu quả nguồn lực đầu tư, thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội và tạo dư địa thu hút các dự án đầu tư chất lượng trong giai đoạn tới.

Hữu Hải

Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch