(Các nhà nghiên cứu và kỹ sư công nghệ thông tin tại Việt Nam đang tham gia nghiên cứu và phát triển các ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong nhiều lĩnh vực)

Ngày 28/02/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 367/QĐ-TTg về việc triển khai thi hành Luật Trí tuệ nhân tạo. Quyết định này xác định các nhiệm vụ trọng tâm nhằm bảo đảm Luật được thực hiện thống nhất, hiệu quả trên phạm vi cả nước, đồng thời tạo hành lang pháp lý rõ ràng cho việc phát triển, ứng dụng và quản lý công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) tại Việt Nam. Đối với doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh và người dân, việc nắm bắt kịp thời các nội dung triển khai của Luật có ý nghĩa quan trọng trong quá trình ứng dụng công nghệ mới, phát triển sản xuất kinh doanh và tham gia môi trường kinh tế số.

Luật Trí tuệ nhân tạo được ban hành trong bối cảnh công nghệ AI đang phát triển nhanh, tác động mạnh mẽ tới nhiều lĩnh vực của đời sống kinh tế – xã hội. Từ sản xuất công nghiệp, thương mại điện tử, logistics, tài chính, y tế đến du lịch, giáo dục và quản lý nhà nước, AI đang trở thành công cụ hỗ trợ quan trọng giúp nâng cao năng suất, chất lượng dịch vụ và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Tuy nhiên, cùng với cơ hội phát triển, AI cũng đặt ra nhiều yêu cầu mới về quản lý, bảo đảm an toàn dữ liệu, đạo đức công nghệ, trách nhiệm pháp lý và bảo vệ quyền lợi của người dân. Vì vậy, việc triển khai Luật Trí tuệ nhân tạo nhằm thiết lập khuôn khổ pháp lý cho việc nghiên cứu, phát triển và ứng dụng AI một cách an toàn, minh bạch và bền vững.

Theo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương có trách nhiệm tổ chức phổ biến, tuyên truyền nội dung của Luật để doanh nghiệp và người dân hiểu đúng các quy định mới. Nội dung tuyên truyền tập trung vào các nguyên tắc phát triển và ứng dụng AI, trách nhiệm của tổ chức, cá nhân trong quá trình thiết kế, cung cấp và sử dụng hệ thống AI; các quy định liên quan đến bảo vệ dữ liệu, bảo đảm an toàn thông tin, phòng ngừa rủi ro công nghệ và trách nhiệm pháp lý khi xảy ra vi phạm.

(Trí tuệ nhân tạo đang dần được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội tại Việt Nam như dịch vụ, giáo dục và công nghệ)

Đối với doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp công nghệ, doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và các đơn vị đang ứng dụng AI trong hoạt động sản xuất kinh doanh, Luật Trí tuệ nhân tạo đặt ra một số yêu cầu quan trọng. Trước hết, doanh nghiệp cần bảo đảm các hệ thống AI được thiết kế, phát triển và vận hành theo đúng các nguyên tắc minh bạch, an toàn và có thể kiểm soát được. Các sản phẩm, dịch vụ sử dụng AI phải bảo đảm không gây ảnh hưởng tiêu cực tới quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân; không xâm phạm quyền riêng tư hoặc dữ liệu cá nhân. Bên cạnh đó, doanh nghiệp có trách nhiệm đánh giá rủi ro của các hệ thống AI trước khi đưa vào sử dụng, đặc biệt đối với những ứng dụng có tác động lớn tới xã hội.

Một nội dung quan trọng khác trong quá trình triển khai Luật là việc xây dựng các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật liên quan đến công nghệ trí tuệ nhân tạo. Đây là cơ sở để kiểm soát chất lượng, mức độ an toàn của các sản phẩm và hệ thống AI khi được đưa vào thị trường. Đồng thời, các cơ quan quản lý nhà nước cũng được giao nhiệm vụ hoàn thiện hệ thống cơ sở dữ liệu, hạ tầng số và môi trường pháp lý nhằm hỗ trợ phát triển các sản phẩm AI “Make in Vietnam”, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia.

(Trí tuệ nhân tạo đang dần được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội tại Việt Nam như dịch vụ, giáo dục và công nghệ)

Đối với người dân, việc triển khai Luật Trí tuệ nhân tạo giúp nâng cao mức độ an toàn khi tiếp cận và sử dụng các dịch vụ công nghệ số. Người dân có quyền được bảo vệ dữ liệu cá nhân, được thông tin rõ ràng khi tương tác với các hệ thống AI và có quyền phản ánh, khiếu nại khi phát hiện các ứng dụng AI gây ảnh hưởng đến quyền lợi của mình. Đồng thời, người dân cũng cần nâng cao nhận thức trong việc sử dụng công nghệ số một cách có trách nhiệm, tránh việc khai thác hoặc phát tán thông tin sai lệch, nội dung vi phạm pháp luật thông qua các công cụ AI.

Thực tiễn cho thấy, trong các hoạt động xúc tiến đầu tư, thương mại và du lịch tại nhiều địa phương, công nghệ trí tuệ nhân tạo đang dần được ứng dụng để phân tích dữ liệu thị trường, hỗ trợ quảng bá điểm đến, cá nhân hóa dịch vụ và nâng cao hiệu quả quản lý. Khi Luật Trí tuệ nhân tạo được triển khai đồng bộ, đây sẽ là cơ sở quan trọng để các địa phương, doanh nghiệp và tổ chức khai thác côngnghệ AI một cách hiệu quả, đồng thời bảo đảm tuân thủ các quy định của pháp luật.

Nguyễn Trí Trường Tôn